Čovek, svetitelj i temelj duhovnosti Vranja – Otac Justin Popović

Ako bi tražili tragove duhovnosti našega grada naišli bi na mnoga imena dobrih i požrtvovanih ljudi. Imena umetnika, zanatlija, lekara, vojnika i oficira. Ali ako bi tražili temelj duhovnosti našeg grada, onda bi svakako došli do čoveka čiji je ovozemaljski poziv bio služba Bogu, baš kao što je i sada. Ili, bolje rečeno, došli bi do čoveka i svetitelja – oca Justina Popovića.

Otac Justin Popović je rođen u Vranju 6. aprila 1894. godine. Bio je arhimandrit manastira Ćelije kod Valjeva, doktor teologije i profesor Beogradskog Univerziteta. Rođen u porodici koja je i sama bila verujuća, od oca Spiridona i majke Anastasije, a pod svetovnim imenom Blagoje. Svakako da je i sama porodica bila zaslužna za njegov životni poziv, ali i sama volja oca Justina koji je neprestano vapio za blizinom Božjom. O ovom svetitelju, nažalost, mali broj naših sugrađana zna o njegovom značaju i doprinosu pravoslavlju na globalnom nivou.

Otac Justin Popović je veliki borac protiv ekumenizma i papizma (učenje rimokatoličke crkve o papi kao Hristovom namesniku na zemlji i o njegovoj nepogrešivosti u pitanjima vere) , zbog čega ga i neki pravoslavni krugovi bliski papizmu izbegavaju. O ovom svetitelju i njegovom podvižničkom životu znaju i mnogi ljudi van granica naše zemlje. Njegov duhovni i filosofski rad važi za jedan od najmerodavnijih i najplodonosnijih u pravoslavlju.

Za vreme Prvog svetskog rata, a pre monaškog života, biva mobilisan u „đačku četu“. Zajedno sa vojskom kreće na put preko Albanije, gde moli patrijarha Dimitrija za monaški postrig. Stigavši u Skadar bogoslov Blagoje postaje monah Justin. Sa grupom bogoslova odlazi u London gde ih prihvata, jeromonah tada, a sada svetitelj Nikolaj Velimirović. Studira teologiju na Oksfordu, pritom sam sebe izdržava, na kojoj i podnosi svoju doktorsku tezu „Religija i filosofija Dostojevskog“. U ovoj tezi kritikuje zapadni svet,  zbog čega se od njega traži da ublaži svoje stavove u svom radu, što on odbija i vraća se bez diplome u Srbiju 1919. godine. Kasnije doktorira u Grčkoj, na temu Svetog Makarija Egipatskog.

Poznat je po tome što nikada nije prikrivao istinu, kritikovao je komunistički režim kao i deo crkvenog vrha sumnjičeći ga da ,,šuruje” sa predstavnicima komunizma. Zbog toga je bio i često proganjan, zatvaran i odvođen na streljanje. Nažalost, i njegovi Vranjanci, zadojeni besmislom tadašnjeg komunizma, donose odluku da materijalno proteraju oca Justina iz Vranja rušeći njegovu porodičnu kuću. Zatočen među bezgraničnim zidovima manastira Ćelije, i pod stalnom prismotrom Udbe, pronalazio je mrvice smisla u besmislu koji je tada vladao, hraneći njima svoje biće Hristom, kao i bića mnogih vernika.

Stalno je isticao da je najviše o duhovnosti saznao od starije gospođe kod koje je živeo u Grčkoj. Pripisuju mu se mnoga čudesa, isceljivao je bolesne, davao utehu neutešnima. Malo ko je u tim crnim vremenima bio na njegovoj strani, mnogi su se plašili da će i sami postati meta komunista ako mu pomognu.

Citiran je od mnogih poznatih ličnosti iz sfere umetnosti, nauke i teologije. Njegov veliki poštovalac je bio i Branislav Nušić, potom i dr Đorđe Tasić, profesor  univerziteta, akademik Vladeta Jerotić, kao i akademik i pesnik Matija Bećković.

Njegova značajnija dela su:

  • Filosofija i religija F. M. Dostojevskog(1923),
  • Dogmatika pravoslavne crkve, 1-3 (1932),
  • Dostojevski o Evropi i slovenstvu(1940),
  • Svetosavlje kao filosofija života(1953),
  • Filosofske urvine(Minhen, 1957),
  • Žitija svetih, 1-12 (1972— 1977),
  • Pravoslavna crkva i ekumenizam(Solun, 1974),
  • Put bogopoznanja(1987).

Mnoge njegove misli su izdvajane i prevođene na mnoge jezike, kao što su:

,,Slugu je moguće nekada privezati strahom, ali saputnicu života, mater dečju, vinovnicu svih porodičnih radosti treba privezati za sebe ne strahom i pretnjama, već ljubavlju i raspoloženošću”.

,,Bože, svuda sam te tražio, a Ti si bio u meni – a ja sam bio van sebe”.

,,Svaki – koliko može. A može – koliko hoće. Mera je tu – ljubav”.

Otac Justin Popović je preminuo u manastiru Ćelije 7. aprila  1979. godine. Odlukom SPC 2. maja 2010. godine arhimandrit Justin biva kanonizovan i stavljen u red svetitelja. Danas se  mošti ovog svetitelja nalaze u manastiru Ćelije nedaleko od Valjeva, gde mnogi vernici dolaze da se poklone kivotu sa blagodatnim moštima tražeći njegovo zastupništvo pred Gospodom Isusom Hristom.

Neugasivi plamen duhovnosti, kakav jeste otac Justin, uspeo je da pridobije srce samog Gospoda, ali kao da nije još uvek pridobio srca svojih Vranjanaca. Proteran iz svog rodnog grada, čini se kao da se još uvek nije vratio, a o tome svedoči i neupućenost naših sugrađana o njegovom liku i delu. Nedaleko od kuće Bore Stankovića nalazi se i njegova kuća sa manjom crkvom koja nosi njegovo ime.

Da li su zvona te male crkve pretiha, ili je ljudsko srce postalo gluvo na zov duhovnosti, ostaje zagonetka koju će dani pred nama svakako rešiti.

16 Comments

  1. Avatargamefly free trial Reply

    hi!,I love your writing so much! percentage we keep in touch more approximately your article on AOL?
    I require an expert on this area to unravel my problem.
    May be that is you! Having a look forward to peer
    you.

  2. Avatarg Reply

    I was suggested this web site through my cousin. I'm now not sure whether or not this publish is written by means
    of him as no one else know such specific about my trouble.
    You are amazing! Thanks!

  3. Avatargamefly free trial Reply

    Oh my goodness! Impressive article dude! Thank
    you, However I am encountering difficulties with your RSS.
    I don't understand why I cannot subscribe to
    it. Is there anybody getting identical RSS problems?
    Anyone that knows the answer will you kindly respond? Thanx!!

  4. Avatarhow to get help in windows 10 Reply

    Do you have a spam problem on this site; I also am a blogger, and I was
    wondering your situation; many of us have created
    some nice procedures and we are looking to swap solutions with others, be sure to shoot me an email if interested.

  5. Avatarhow to get help in windows 10 Reply

    Unquestionably imagine that which you stated.
    Your favorite justification appeared to be on the internet
    the easiest thing to remember of. I say to you, I certainly get irked
    at the same time as other folks consider worries that they just do not
    realize about. You controlled to hit the nail upon the highest as neatly
    as outlined out the entire thing without having side-effects ,
    folks could take a signal. Will probably be
    back to get more. Thank you

  6. Avatargamefly free trial Reply

    Wonderful blog! I found it while surfing around on Yahoo News.
    Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News?

    I've been trying for a while but I never seem to get there!
    Appreciate it

  7. Avatarquest bars cheap Reply

    Greetings from California! I'm bored to death at work so I decided to check out your website on my iphone during lunch break.

    I really like the information you present here and can't wait
    to take a look when I get home. I'm shocked at how quick your blog
    loaded on my phone .. I'm not even using WIFI, just 3G .. Anyways, very
    good site!

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *